DZIEŁA WSZYSTKIE FRYDERYKA CHOPINA

Op. 1 – Rondo c-moll, na fortepian
Op. 2 – Wariacje na temat „Là ci darem la mano” (Mozart), na fortepian i orkiestrę
Op. 3 – Introdukcja i Polonez brillant C-dur, na wiolonczelę i fortepian
Op. 4 – Sonata fortepianowa nr 1 c-moll
Op. 5 – Rondo à la mazur F-dur, na fortepian
Op. 6 – Mazurki (4), na fortepian
Op. 7 – Mazurki (5), na fortepian
Op. 8 – Trio g-moll, na fortepian, skrzypce i wiolonczelę
Op. 9 – Nokturny (3), na fortepian
Op. 10 – Etiudy (12), na fortepian
Op. 11 – Koncert fortepianowy nr 1 e-moll
Op. 12 – Wariacje brillant na temat Herolda, na fortepian
Op. 13 – Wielki Polonez brillant Es-dur, na fortepian i orkiestrę
Op. 14 – Rondo à la Krakowiak F-dur, na fortepian i orkiestrę
Op. 15 – Nokturny (3), na fortepian
Op. 16 – Rondo Es-dur, na fortepian
Op. 17 – Mazurki (4), na fortepian
Op. 18 – Wielki walc brillant Es-dur, na fortepian
Op. 19 – Bolero a-moll, na fortepian
Op. 20 – Scherzo nr 1 h-moll, na fortepian
Op. 21 – Koncert fortepianowy nr 2 f-moll
Op. 22 – Andante spianato i Wielki Polonez brillant Es-dur, na fortepian i orkiestrę
Op. 23 – Ballada nr 1 g-moll, na fortepian
Op. 24 – Mazurki (4), na fortepian
Op. 25 – Etiudy (12), na fortepian
Op. 26 – Polonezy (2), na fortepian
Op. 27 – Nokturny (2), na fortepian
Op. 28 – Preludia (24), na fortepian
Op. 29 – Impromptu nr 1 As-dur, na fortepian
Op. 30 – Mazurki (4), na fortepian
Op. 31 – Scherzo nr 2 b-moll, na fortepian
Op. 32 – Nokturny (2), na fortepian
Op. 33 – Mazurki (4), na fortepian
Op. 34 – Walce (3), na fortepian
Op. 35 – Sonata fortepianowa nr 2 b-moll
Op. 36 – Impromptu nr 2 fis-dur, na fortepian
Op. 37 – Nokturny (2), na fortepian
Op. 38 – Ballada nr 2 F-dur, na fortepian
Op. 39 – Scherzo nr 3 cis-moll, na fortepian
Op. 40 – Polonezy (2), na fortepian
Op. 41 – Mazurki (4), na fortepian
Op. 42 – Walc As-dur, na fortepian
Op. 43 – Tarantella As-dur, na fortepian
Op. 44 – Polonez fis-moll, na fortepian
Op. 45 – Preludium cis-moll, na fortepian
Op. 46 – Allegro de concert A-dur, na fortepian
Op. 47 – Ballada nr 3 As-dur, na fortepian
Op. 48 – Nokturny (2), na fortepian
Op. 49 – Fantazja f-moll, na fortepian
Op. 50 – Mazurki (3), na fortepian
Op. 51 – Impromptu nr 3 Ges-dur, na fortepian
Op. 52 – Ballada nr 4 f-moll, na fortepian
Op. 53 – Polonez As-dur „Heroiczny”, na fortepian
Op. 54 – Scherzo nr 4 E-dur, na fortepian
Op. 55 – Nokturny (2), na fortepian
Op. 56 – Mazurki (3), na fortepian
Op. 57 – Kołysanka (Berceuse) Des-dur, na fortepian
Op. 58 – Sonata fortepianowa nr 3 h-moll
Op. 59 – Mazurki (3), na fortepian
Op. 60 – Barkarola fis-dur, na fortepian
Op. 61 – Polonez-Fantazja As-dur, na fortepian
Op. 62 – Nokturny (2), na fortepian
Op. 63 – Mazurki (3), na fortepian
Op. 64 – Walce (3), na fortepian
Op. 65 – Sonata g-moll, na wiolonczelę i fortepian

Utwory opublikowane pośmiertnie

Op. 66 – Fantazja-Impromptu cis-moll, na fortepian
Op. 67 – Mazurki (4), na fortepian
Op. 68 – Mazurki (4), na fortepian
Op. 69 – Walce (2), na fortepian
Op. 70 – Walce (3), na fortepian
Op. 71 – Nokturny (3), na fortepian
Op. 72 – Utwory różne na fortepian
Op. 73 – Rondo C-dur, na dwa fortepiany
Op. 74 – Pieśni polskie (17–19), na głos i fortepian

1. Polonezy (1817–1846)

Polonezy były pierwszym gatunkiem uprawianym przez Chopina i towarzyszyły mu przez całą twórczą drogę.

• Pochodzenie historyczne: polski taniec arystokratyczny, udokumentowany od końca XV wieku, ukształtowany w XVI–XVII wieku, związany z uroczystościami oficjalnymi i symboliką narodową.
• Początek twórczości: Chopin pisał polonezy młodzieńcze od 1817 roku, w okresie dorastania w Warszawie.
• Ewolucja: od prostych form tanecznych do monumentalnych, heroicznych struktur o wielkiej gęstości faktury fortepianowej.

Polonezy reprezentatywne: Op. 26 (1836), Op. 40 (1838–1839), Op. 44 (1841), Op. 53 (1842), Op. 61 (1846).

Polonez Op. 53 (1842) jest emblematem europejskiego nacjonalizmu romantycznego i należy do pełnej dojrzałości kompozytora.

2. Mazurki (1825–1849)

Mazurki stanowią najobszerniejszy i najbardziej eksperymentalny rdzeń katalogu Chopina.

• Pochodzenie: polskie tańce ludowe — mazur, kujawiak i oberek — przekształcone w miejską sztukę artystyczną.
• Liczba: około 60–61 mazurków, według współczesnych kryteriów edytorskich.
• Ewolucja: od wczesnej stylizacji folklorystycznej do wysoce wyrafinowanego laboratorium harmoniczno-rytmicznego.

Kluczowe zbiory: Op. 6 (1830), Op. 24 (1836), Op. 56 (1843), Op. 68 (pośmiertne).

Późne mazurki (1846–1849) wykazują zaawansowane cechy harmoniczne i są fundamentalne dla badań nad rubatem i mikroformą.

3. Walce (1829–1847)

Walce Chopina powstały w paryskich salonach wielkiej burżuazji.

• Przekształcenie gatunku: od muzyki użytkowej do tańca w stronę samodzielnej formy artystycznej.
• Charakter: naprzemienność publicznego blasku i poetyckiej introspekcji.

Zespoły reprezentatywne:

• Op. 18 (skomponowany 1833, opublikowany 1834)
• Op. 34 (1838), Op. 42 (1840), Op. 64 (1846–1847)

Walc Op. 64 nr 1, opublikowany w 1847 roku, należy do ostatnich lat wydawniczych Chopina.

4. Nokturny (1827–1846)

Nokturny wyrastają z wpływu Johna Fielda, twórcy gatunku.

• Wkład Chopina: ustanowienie ostatecznego modelu nokturnu romantycznego.
• Cechy: melodia kantylenowa, bogata harmonia i wielka ekspresja.

Główne zbiory: Op. 9 (1832), Op. 15 (1833), Op. 27 (1836), Op. 48 (1841), Op. 62 (1846).

Nokturn Op. 48 nr 1 wyróżnia się dramatyczną fakturą o charakterze chóralnym.

5. Etiudy (1829–1837)

Etiudy zdefiniowały na nowo relację między techniką a sztuką muzyczną.

• Funkcja pierwotna: doskonalenie techniki.
• Rezultat: utwory o wysokiej wartości artystycznej i ekspresyjnej.

Zbiory:

• Etiudy Op. 10 (opublikowane w 1833)
• Etiudy Op. 25 (opublikowane w 1837)
• Trois Nouvelles Études (1839)

Etiuda Op. 10 nr 12 (1831) bywa tradycyjnie wiązana z emocjonalnym kontekstem emigracji po powstaniu polskim.

6. Preludia (1831–1839)

Preludia stanowią kulminację romantycznej formy miniaturowej.

• Dzieło centralne: 24 Preludia Op. 28, po jednym w każdej tonacji durowej i molowej.
• Kontekst: komponowane głównie w latach 1838–1839, częściowo podczas pobytu na Majorce.

Cechuje je skrajna kondensacja ekspresji i różnorodność charakterów.

Poza cyklem Op. 28 Chopin skomponował dwa autonomiczne, kompletne preludia, uznawane przez współczesną muzykologię:

• Preludium cis-moll, Op. 45 (1841)
  Opublikowane za życia kompozytora.
  Wyraźnie zatytułowane „Prélude” przez Chopina.
  Nie należy do Op. 28, ale stanowi pełnoprawną część korpusu preludiów.
• Preludium As-dur, B.86 (1834)
  Utwór kompletny, nie fragment.
  Opublikowany pośmiertnie.
  Klasyfikowany jako Prelude w nowoczesnych katalogach i edycjach krytycznych.

Łącznie Chopin skomponował 26 kompletnych preludiów (Op. 28 + dwa preludia niezależne).

7. Ballady (1831–1842)

Ballady wprowadzają rozległą, narracyjną formę instrumentalną.

• Liczba: cztery ballady.
• Publikacja: Op. 23 (1835), Op. 38 (1839), Op. 47 (1841), Op. 52 (1842).

Ballada Op. 52 uchodzi za szczyt romantyzmu fortepianowego.

8. Scherza (1831–1843)

Scherza przekształcają model klasyczny w autonomiczny dramat fortepianowy.

• Utwory: Op. 20, Op. 31, Op. 39, Op. 54
• Cechy: skrajne kontrasty, gęstość harmoniczna i wysokie wymagania techniczne.

9. Sonaty fortepianowe (1828–1844)

Chopin skomponował trzy kompletne sonaty fortepianowe:

• Sonata nr 1 Op. 4 (1828) – etap formacyjny
• Sonata nr 2 Op. 35 (1839) – zawiera Marsz żałobny
• Sonata nr 3 Op. 58 (1844) – dojrzała synteza

Marsz żałobny stał się uniwersalnym symbolem kulturowym od XIX wieku.

10. Koncerty fortepianowe (1829–1830)

• Koncert fortepianowy nr 1 Op. 11
• Koncert fortepianowy nr 2 Op. 21

Powstały przed definitywną emigracją, z absolutną dominacją fortepianu.

11. Utwory koncertujące i kameralne (1828–1846)

Choć wyjątkowe w jego twórczości, obejmują:

• Trio fortepianowe Op. 8
• Andante spianato i Wielki Polonez Op. 22
• Sonata na wiolonczelę i fortepian Op. 65 (1846)

12. Impromptus i fantazje (1834–1846)

• Impromptus Op. 29, 36 i 51
• Fantazja Op. 49
• Fantazja-Impromptu Op. 66 (skomponowana 1834, opublikowana 1855)

Utwory o swobodzie formalnej ściśle kontrolowanej.

13. Ronda i wariacje (1825–1833)

• Ronda Op. 1, 5 i 16
• Wariacje Op. 2

W 1831 roku Robert Schumann publicznie pochwalił Wariacje Op. 2, wzmacniając międzynarodową sławę Chopina.

14. Pieśni polskie (1827–1847)

• Op. 74: 17–19 pieśni
• Publikacja pośmiertna w 1857 roku, redakcja: Julian Fontana
• Język: polski

Stanowią bezpośrednie ogniwo między poezją narodową a liryzmem muzycznym.